سویا جزء دستۀ حبوبات است و تنها گیاهی است که به تنهایی می​تواند تمام پروتئین​های مورد نیاز بدن را تامین کند. از این رو از زمان​های قدیم در برخی از قسمت​های آسیای شرقی نقش گوشت را بازی کرده است.  پروتئین موجود در سویا می​تواند از بیماری​های قلبی، سرطان سینه و برخی عوارض یائسگی جلوگیری کند. امروزه سویا در اشکال مختلف به بازار ارائه می​شود:

-          توفو (tofu)
توفو نوعی مادۀ غذایی است که از سویا به دست می​آید. برای تهیۀ آن، دانه​های خشک سویا در آب خیسانده و سپس له و جوشانده می​شوند. مایع به دست آمده (شیر سویا) جدا شده و قسمت​های خمیری به صورت قالبی بریده شده، در آب نگهداری می​شوند. توفو از ۲۲۰ سال قبل از میلاد مسیح در چین مصرف می​شده است و یک منبع پروتئین مهم در تغذیۀ مردم آسیای شرقی و جنوب شرقی است.

-          شیر سویا
شیر سویا مایعی است که هنگام تهیۀ توفو باقی می​ماند. اگر چه میزان پروتئین موجود در شیر سویا کمتر از توفو یا تمپه است، با این حال این مادۀ غذایی همچنان یک منبع سرشار از پروتئین است که می​تواند جایگزین شیر شود. میزان چربی موجود در شیر سویا مثل تمام محصولات دیگر تهیه شده از سویا بسیار ناچیز و میزان کلسترول آن صفر است. در بعضی کشورها از شیر سویا برای تهیۀ پنیر و بستنی بدون چربی و بدون کلسترول استفاده می​شود. در تهیۀ کیک و شیرینیجات به جای هر لیوان شیر می​توان از یک لیوان شیر سویا استفاده کرد.

-          تمپه (tempe)
تمپه حالت خمیری و کیک مانند لوبیای سویای سبوس​دار است. مبدا آن اندونزی بوده است و برای اولین بار توسط اهالی جزیرۀ جاوا کشف شده است. این مادۀ غذایی، در جنوب شرقی آسیا بسیار محبوب است. حتی در زمان​های قدیم و زمانی که ارزش غذایی تمپه مشخص نشده بود، مردم از تمپه به عنوان "گوشت جاوایی" نام می​بردند. تمپه از لوبیای سبوس​دار سویا به دست می​آید و نسبت به توفو پروتئین، فیبر و ویتامین بیشتری دارد با این حال میزان تمرکز پروتئین موجود در توفو به ازاء هر واحد کربوهیدرات بیشتر از تمپه است و توفو از محبوبیت بیشتری برخوردار است چون می​تواند در بسیاری از غذاها مورد استفاده قرار گیرد.

-          دانه​های بو دادۀ سویا
با اینکه سابقۀ سویاخوری ما ایرانی​ها چندان طولانی نیست، خوشبختانه در سال​های اخیر تهیۀ آجیل سویا (دانه​های بو دادۀ سویا با طعم​های مختلف) کاملاًدر ایران باب شده است؛ چیزی که هنوز مردم برخی کشورها با سابقۀ سویادوستی طولانی​تر با آن آشنا نیستند.

-          دانه​های کوبیدۀ سویا
مصرف سویا به این فرم رایج​ترین نوع استفاده از سویا در ایران است. برای مصرف این محصول در غذا، باید سویا را حداقل چند دقیقه در آب خیساند و پس از آب کشی به مصرف رساند.